Kira Artış Oranı Hesaplama Formülü

Yayınlanma Tarihi: 18 Mayıs 2024

Kira artış oranları, kiracı ve mülk sahibi arasında yapılan kira sözleşmelerinin belirli dönemlerde gözden geçirilmesi ve kira bedelinin güncellenmesi süreciyle yakından ilgilidir. Bu süreçte, kira artış oranları, mülkün piyasa değerinin korunması ve enflasyon gibi ekonomik faktörlere bağlı olarak değer kaybının önlenmesi amacıyla yıllık olarak belirlenir. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) gibi ekonomik göstergeler, piyasa koşulları ve yasal düzenlemeler bu oranın hesaplanmasında temel alınan faktörler arasındadır.

Bu metin, kira artış mekanizmaları, hesaplama yöntemleri ve ilgili yasal çerçeveler hakkında detaylı bilgiler sunarak hem kiracıların hem de mülk sahiplerinin haklarını nasıl etkilediğini açıklamaktadır.

Kira Artış Oranı Nedir?

Kira artış oranı, kiracı ve mülk sahibi arasında yapılan kira sözleşmesinin belirli dönemlerde gözden geçirilmesi ve kira bedelinin artırılması işlemidir. Bu oran, kiralanan mülkün piyasa değerinin korunması ve enflasyon gibi ekonomik faktörlere bağlı olarak değer kaybının önlenmesi için uygulanır. Bu oran, genellikle yasal sınırlamalar çerçevesinde, yıllık olarak belirlenir ve uygulanır.

Kira Artışı Nedir?

Kira artışı, mevcut kira kontratının yenilenme döneminde uygulanan ve kira bedelinin güncellenmesi işlemidir. Bu süreçte hem mülk sahibi hem de kiracı mevcut piyasa koşullarını ve ekonomik göstergeleri değerlendirerek yeni kira bedelini belirlerler. Kira artışı, aynı zamanda kiracının mülkü kullanma koşullarının devamını ve mülk sahibinin yatırımının korunmasını sağlar.

2024 Kira Dönemi İçin TÜFE Kira Artış Oranları Ne Kadardır?

Türkiye'deki kira piyasasını düzenleyen mevzuatlarda yapılan son güncellemelerle, 1 Temmuz 2024 tarihine kadar konut kiraları için uygulanacak yıllık artış oranı en fazla %25 ile sınırlandırılmıştır. Bu yeni düzenleme, kiracıları yüksek enflasyon koşullarında korumayı amaçlamakta ve kira artışlarının belirli bir oranın üzerine çıkmasını önlemeyi hedeflemektedir.

kira-artis-orani

Kira Artış Oranı Neye Göre Belirlenir?

Kira artış oranının belirlenmesi, birkaç farklı faktöre dayanır. Bu oranın hesaplanmasında en önemli etkenlerden biri Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) olarak kabul edilir. Bunun yanı sıra, piyasa koşulları, hukuki düzenlemeler ve mülkün durumu gibi unsurlar da kira artış oranını etkileyebilir. 

Aşağıda bu faktörler detaylandırılmıştır:

  • Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE): Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından aylık olarak yayımlanan TÜFE, kira artış oranlarının belirlenmesinde temel alınan en önemli göstergelerden biridir. TÜFE, genel ekonomik enflasyonu yansıtarak, para biriminin alım gücündeki değişimleri gösterir. Kiralama sözleşmelerinde TÜFE'ye endeksli olarak belirlenen kira artışları, böylece ekonomik koşullarla uyumlu hâle gelir.
  • Piyasa Koşulları: Bölgesel arz ve talep dengesi, kira artış oranlarını önemli ölçüde etkileyebilir. Bir bölgede konut veya iş yerine olan talebin artması, kiraların piyasa tarafından belirlenen oranlarda artmasına yol açabilir. Benzer şekilde, bölgesel ekonomik durgunluk durumlarında, piyasa koşulları düşük kira artışlarına veya hatta kiraların sabit kalmasına neden olabilir.
  • Hukuki Düzenlemeler: Kira artış oranları, Borçlar Kanunu'nda belirlenen yasal sınırlamalar çerçevesinde düzenlenir. Bu kanun, hem kiracıyı hem de mülk sahibini korumayı amaçlayarak, kira artışlarını makul sınırlar içinde tutmayı hedefler. Örneğin, Borçlar Kanunu'nun ilgili maddeleri, kira artışının TÜFE oranlarına endekslenmesini öngörür ve aşırı artışların önüne geçer.
  • Mülkün Durumu ve Özellikleri: Mülkün bulunduğu konum, yaş, bakım durumu gibi özellikler de kira artış oranının belirlenmesinde rol oynar. Örneğin, merkezi bir konumda, iyi bakımlı ve modern özelliklere sahip bir konutun kira artış oranı, daha az cazip bölgelerdeki veya bakımı ihmal edilmiş bir mülkten daha yüksek olabilir.
  • Anlaşma Koşulları: Kiracı ve mülk sahibi arasında yapılan bireysel anlaşmalar da kira artış oranını etkileyebilir. Taraflar, yasal çerçeveler içinde kalmak şartıyla, karşılıklı rızaya dayalı olarak farklı bir kira artış oranı üzerinde anlaşabilirler.

Ev Kira Artış Oranı Yüzde Kaç Olmalı?

Ev kira artış oranları, genellikle Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ile sınırlıdır ve yasal olarak belirlenen bu oran, genel ekonomik koşullar göz önünde bulundurularak ayarlanır. Pratikte, ev kira artışları yıllık olarak %5 ile %25 arasında değişkenlik gösterebilir. Ancak 1 Temmuz 2024'e kadar konut kiraları için yıllık artış oranı en fazla %25 olarak sınırlandırılmıştır. Bu düzenleme, yüksek enflasyon koşullarında kiracıları koruma amacı taşır. 

Kira artış oranı üzerinde piyasa koşulları, bölgesel ekonomik durumlar ve mülkün özellikleri gibi faktörler de etkili olabilir. Aynı zamanda, kiracı ve mülk sahibi arasındaki özel anlaşmalar da yasal sınırlar çerçevesinde bu oranı etkileyebilir. Dolayısıyla, ev kira artış oranının belirlenmesi, bir dizi faktöre bağlı olarak değişkenlik gösterir ve her iki tarafın da çıkarlarını dengede tutmayı hedefler.

İşyeri Kira Artış Oranı

İşyeri kira artışları, genellikle piyasa koşullarına ve işletmenin bulunduğu lokasyonun ticari değerine bağlı olarak değişir. İşyeri kira artış oranları, ev kiralarına göre daha esnek olabilir ve piyasa dinamiklerine göre belirlenir. Konut kiraları için uygulana sınırlama İş yerleri için geçerli değildir. Mayıs ayı için uygulanan işyeri kira artış oranı %59,64’dür.

kira-artis-orani

Yıllara Göre Kira Artış Oranı

Yıllara göre kira artış oranını anlamak, ekonomik trendleri ve yasal düzenlemeleri göz önünde bulundurmayı gerektirir. Kira artışları genellikle Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) tarafından belirlenen enflasyon oranlarına göre ayarlanır. Ancak politik ve ekonomik olaylar bu oranları önemli ölçüde etkileyebilir. 

İşte son yıllardaki kira artış oranlarının genel bir özeti:

  • 2018-2019: Bu dönemde Türkiye yüksek enflasyon oranları yaşadı. TÜFE bazında yıllık kira artış oranları %10 ila %20 arasında değişiyordu.
  • 2020: COVID-19 pandemisinin ekonomik etkileriyle birlikte kira artış oranları nispeten düşük seviyelerde kaldı. Yıl genelinde %5 ile %12 arasında bir artış görüldü.
  • 2021: Ekonomik toparlanma ve enflasyonist baskıların artmasıyla kira artış oranları tekrar çift haneli oranlara ulaştı. Yıl içinde %15 ile %25 arasında değişen oranlar gözlemlendi.
  • 2022: Enflasyonun daha da yükselmesiyle kira artış oranları %25 ila %40 arasında seyretti, bazı bölgelerde bu oranlar daha da yüksek oldu.
  • 2023: Kira artış oranları yine yüksek enflasyon nedeniyle yüksek kalmaya devam etti. TÜFE'ye dayalı artış oranları %30 ila %50 arasında seyretti.
  • 2024: Türkiye İstatistik Kurumu'nun verileri, 2024 için kira artışlarını sınırlayan yasal düzenlemeler getirilmiş olup, konut kiraları için maksimum %25 artış sınırı koyulmuştur. 

Kira Artış Oranları 2024

2024 için kira artış oranları, ekonomik beklentilere ve önceki yılın ekonomik performansına bağlı olarak değişmiştir. Özellikle TÜİK tarafından yayımlanan TÜFE oranları, bu hesaplamalar için temel teşkil eder. 1 Temmuz 2024 tarihine kadar konut kiraları için uygulanacak yıllık artış oranı en fazla %25 ile sınırlandırılmıştır.

Kira Artışı Hesaplama Seçenekleri

Kira artışını hesaplama yöntemleri arasında en yaygın olanı, geçmiş 12 ayın TÜFE ortalamasını almak ve bu orana göre yeni kira bedelini belirlemektir. Ayrıca TeklifimGelsin  kira artış oranı hesaplama araçları sayesinde kira artışını kolaylıkla hesaplayabilirsiniz.

Kira Artışı Kanunu

Türkiye'de kira artışları, Borçlar Kanunu'na göre düzenlenir ve bu kanun kira artışının üst sınırını ve tarafların yükümlülüklerini belirler. Kanun, kira artış oranının TÜFE ile sınırlı olmasını öngörür ve tarafların makul koşullarda anlaşmasını teşvik eder.

Kira Artışı Yargıtay Kararı

Türkiye'de kira artışıyla ilgili anlaşmazlıklar Yargıtay tarafından değerlendirilir. Yargıtay kararları, kira artışının yasal sınırlar içinde kalmasını sağlar ve hem kiracının hem de mülk sahibinin haklarını korur.

Etiketler: Ekonomi

Yazar: TeklifimGelsin