Rotatif Kredi Nedir, Nasıl Hesaplanır? Faiz Hesaplama Formülü

İşletmeler acil nakit ihtiyaçlarını karşılamak için farklı finansman türlerine ihtiyaç duyar. Bu finansman seçenekleri, bütçenin rahatlamasına ve işletme ihtiyaçlarının giderilmesine imkan tanır. Borçlu cari hesap kredisi olarak da bilinen rotatif krediler, bankalar tarafından belirlenen limitler halinde işletmelere sunulur. Bu kredi türünün vadesi ve faiz oranları değişiklik gösterir. Bu yazımızda rotatif kredinin ne olduğuna, nasıl hesaplandığına ve muhasebe kaydının nasıl yapıldığına değineceğiz. Ayrıca rotatif kredi vade seçeneklerini ve rotatif kredi ile spot kredi arasındaki farkları inceleyeceğiz.

Rotatif Kredi Nedir?

Rotatif kredi; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nda tanımlanmış Cari Hesap Sözleşme hükümlerine tabi olan, işletmelerin kısa vadeli nakit ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla bankalar tarafından sunulan, esnek kullanım ve geri ödeme imkânı sağlayan bir kredi türüdür. Bu kredi türü, Borçlu Cari Hesap (BCH) veya rotatif avans olarak da adlandırılır. İşletmelere tanınan belirli bir kredi limiti dâhilinde, ihtiyaç duyulan tutarlar istenilen zamanda kullanılabilir ve geri ödenebilir. Kullanılan tutar geri ödendiğinde, kredi limiti yeniden kullanılabilir hale gelir. Faiz oranları piyasa koşullarına göre değişkenlik gösterebilir ve genellikle üçer aylık dönemlerde faiz tahakkuku yapılır.

Çek veya senet karşılığı rotatif kredi, işletmelerin ellerindeki çek veya senetleri teminat göstererek kullandıkları bir rotatif kredi türüdür. Bu yöntemle, vadesi gelmemiş çek veya senetler bankaya teminat olarak verilerek, karşılığında nakit kredi kullanılabilir. Bu uygulama, işletmelere ek bir finansman kaynağı sağlar ve nakit akışını düzenlemeye yardımcı olur.

Rotatif Kredi Kimlere Verilir?

Rotatif kredi, bankalar tarafından genellikle belirli şartları sağlayan ticari müşterilere verilen kredi türüdür. Bu nedenle rotatif krediler her birey için uygun değildir. Rotatif kredi verilen kişiler şöyle sıralanabilir: 

• Şirket sahipleri (Limited, anonim ve şahıs şirketi olanlar)
• Esnaf, tacir ve aktif ticari faaliyeti bulunan kişiler
• Vergi levhası bulunan işletme sahipleri
• Düzenli ciroya ve nakit akışına sahip firmalar
• Bankalarla ticari kredi geçmişi olan müşteriler
• Teminat sunan kişiler veya işletmeler (ipotek, kefil, mevduat vb.)
• Banka tarafından ticari müşteri olarak değerlendirilen yüksek gelirli kişiler

Rotatif Kredi Başvuru Şartları Nelerdir?

Şirketlerin rotatif kredi başvurusunda bulunabilmesi için belirli şartları sağlaması gerekmektedir. Bu şartlar aşağıda sıralanmıştır:

• 18 yaşını doldurmuş olmak,
• Aktif bir şekilde ticari faaliyet gösteren bir işletmeye sahip olmak,
• Kredi notunun yeterli bir seviyede olması,
• Belgelenebilir bir gelirin bulunması.

Rotatif Kredi Başvurusunda Gerekli Belgeler Nelerdir?

Bankalar bu kredi türünde hem esnaflar ve şahıs şirketleri gibi gerçek kişilerin hem de Limited veya Anonim Şirket statüsündeki tüzel kişiliklerin başvurularını kabul etmektedir. Limit tahsis süreci başlamadan önce işletmenin finansal geçmişi, kredi notu ve mevcut borç yükü gibi kriterler titizlikle incelenir.

Aşağıda gerçek kişiler ve tüzel kişiler için gereken belgeler detaylı bir şekilde sıralanmıştır.

Gerçek Kişiler İçin Gereken Belgeler

Şahıs şirketleri veya esnaflar için süreç, hem kişisel finansal geçmişin hem de ticari performansın birleşimi üzerinden yürütülür. Bu gruptaki başvurularda genellikle şu belgeler talep edilir:

• İşletme sahibinin ve varsa kefillerin kimlik fotokopisi
• Noter onaylı güncel imza beyannamesi
• Güncel vergi levhası ve bağlı bulunulan oda kayıt belgesi
• Şirkete ait bilanço ve gelir tabloları 
• Ortakların ve şirketin mal varlığı dökümü (tapu veya ruhsat örnekleri)

Tüzel Kişiler İçin Gereken Şartlar ve Belgeler

Limited ve Anonim Şirketler gibi tüzel kişiliklerde bankalar, şirketin kurumsal yapısını ve ortaklık dağılımını göz önünde bulundurur. Başvuru dosyasında bulunması gereken temel evraklar şunlardır:

• Şirket ortaklarının ve imza yetkililerinin kimlik fotokopileri
• Yetkili kişilerin noter onaylı imza sirküleri
• Şirket kuruluşunu ve güncel ortaklık yapısını gösteren Ticaret Sicil Gazetesi
• Güncel vergi levhası 
• Faaliyet belgesi
• Şirkete ait bilanço ve gelir tablosu
• Şirket adına kayıtlı taşınmazların ve varlıkların listesi

Rotatif Kredi Veren Bankalar Hangileridir?

2026 yılında rotatif kredi veren bankalar şöyle sıralanabilir: 

• Akbank
• DenizBank
• Garanti BBVA
• Fibabanka
• Yapı Kredi
• İş Bankası
• Halkbank
• Ziraat Bankası
• VakıfBank
• Alternatif Bank
• Şekerbank
• ING
• TEB
• Turkland Bank

Rotatif Kredi Faiz Oranları Ne Kadar?

Rotatif kredilerde piyasadaki koşullar ve merkez bankası kararları nedeniyle faizler sabit değildir. Bu kredi türünde faiz kullanılan gün üzerinden hesaplanmaktadır. 2026 itibarıyla rotatif kredi faiz oranları bankalara göre değişiklik göstermektedir.

Örneğin, TEB %46, Akbank  %59, Alternatif Bank %52,68 ve Turkland Bank %75 faiz oranlarıyla rotatif kredi sunmaktadır. Kredi kullanımı sırasında oluşan faizler, Mart, Haziran, Eylül ve Aralık ayı sonlarında olmak üzere üç ayda bir hesaplanarak tahsil edilir. Bu periyodik yapı ödeme kolaylığı sağlasa da maliyeti düşürmek için günlük faiz takibi yapmak oldukça önemlidir.

Rotatif Kredi Nasıl Hesaplanır?

Rotatif kredi hesaplamasında, kullanılan kredi tutarı, faiz oranı ve gün sayısı dikkate alınır. Hesaplama dönemi genellikle 31 Mart, 30 Haziran, 30 Eylül ve 31 Aralık olmak üzere 3'er aylık dönemlerle yapılır. Ancak, bu dönemler dışında ara tarihlerde de hesaplama yapılabilir. Faiz, kullanıcı tarafından girilen tarih ve oran üzerinden hesaplanır. Faiz tutarı, BSMV ve ödeme hareketi sistemde kayıt altına alınır.  Faiz oranı, piyasa koşullarına göre değişkenlik gösterir. Kredi, anapara ödemesi olmaksızın faiz ve vergilerin ödenmesi şartıyla vade boyunca kullanılabilir.

Örneğin 150.000 TL'lik bir rotatif kredi, %55 yıllık faiz oranı ile 90 gün boyunca kullanıldığında, toplamda 24.750 TL ödeme yapılması gerekmektedir. Bu tutarın 20.625 TL'si faiz, 3.093,75 TL'si BSMV, 3.093,75 TL'si ise KKDF'den oluşmaktadır. Faiz oranı, kullanım süresi ve kredi miktarı değiştikçe toplam ödeme miktarı da değişir. Bu nedenle, kredi kullanmadan önce bu faktörleri göz önünde bulundurmanız önemlidir.

Kredi Faiz Hesaplama Nasıl Yapılır, Formülü Nedir? başlıklı yazımızı okuyarak kredi faiz hesaplamasının nasıl yapıldığı ve formülünün ne olduğu hakkında bilgi edinebilirsiniz.

Rotatif Kredi Faiz Hesaplama Formülü Nedir?

Rotatif kredi faiz hesaplaması, kullanılan kredi tutarı, faiz oranı ve kullanım süresi dikkate alınarak yapılır. Genel olarak kullanılan formül şu şekildedir:

• Ödenecek Faiz Tutarı = Anapara x Günlük Faiz Oranı x Kredi Kullanılan Gün Sayısı

Burada:

• Anapara: Kullanılan kredi miktarıdır.
• Günlük Faiz Oranı: Yıllık faiz oranının 360'a bölünmesiyle elde edilir.
• Kredi Kullanılan Gün Sayısı: Kredinin kullanıldığı toplam gün sayısıdır.

Ayrıca, hesaplanan faiz tutarı üzerinden %15 oranında Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) ve %15 oranında Kaynak Kullanımı Destekleme Fonu (KKDF) kesintileri de uygulanır.

Rotatif Kredi Muhasebe Kaydı Nasıl Yapılır?

Rotatif kredi muhasebe kaydı, kredinin kullanım anı, faiz tahakkuku ve geri ödeme işlemlerini içerir. Kredi kullanıldığında, işletmenin banka hesabına giren tutar "102 Bankalar" hesabına borç, aynı tutar "300 Banka Kredileri" hesabına alacak olarak kaydedilir. Dönem sonlarında veya faiz ödeme tarihine gelindiğinde, tahakkuk eden faiz tutarı "780 Finansman Giderleri" hesabına borç, faiz üzerinden hesaplanan BSMV (%15) ve KKDF (%15) gibi vergi kesintileri ise "360 Ödenecek Vergi ve Fonlar" hesabına alacak kaydedilir. 

Faiz ve vergiler ödendiğinde, bu tutarlar "102 Bankalar" hesabından düşülerek ilgili borç hesapları kapatılır. Anapara geri ödemeleri yapıldığında ise "300 Banka Kredileri" hesabı borçlandırılır ve ödeme yapılan tutar "102 Bankalar" hesabına alacak olarak kaydedilir. Bu sistematik kayıt süreci, kredinin kullanım ve ödeme aşamalarını doğru ve düzenli bir şekilde muhasebeleştirmek için uygulanır.

Rotatif Kredinin Kullanım Alanları Nelerdir?

Rotatif kredi, özellikle nakit akışının düzensiz olduğu sektörlerde işletmeler için önemli bir finansman aracıdır. İşletmeler bu kredi türünü genellikle: 

• Hammadde alımı, 
• Stokların mevsimsel olarak artırılması,
• Kısa vadeli nakit sıkışıklıkları, 
• Çalışan maaşlarının ödenmesi ve
• Kira giderleri gibi harcamalar için tercih etmektedir.

Rotatif Kredinin Özellikleri Nelerdir? 

Rotatif kredinin çeşitli  özellikleri vardır. Bu özellikler şu şekilde sıralanabilir :

• Tanımlanan limit dahilinde serbestçe para çekilmesi ve transfer edilmesi,
• İşletmenin nakit akışına bağlı olarak vadesinden önce kapatılabilmesi,
• Faiz oranının piyasa koşullarına göre değişmesi ve sadece kullanılan gün üzerinden hesaplanması,
• Faiz ödemelerinin üçer aylık dönemlerle, anapara ödemesinin ise vade içinde serbestçe yapılması,
• Vadesi süresinin 12 ay ile sınırlandırılması,
• Birikmiş faizlerin ödenmesi kaydıyla hesabın istenilen her an kapatılabilmesi,
• İşletmenin yapısına göre teminatlı veya teminatsız kredi seçeneklerinden yararlanılabilmesi ve 
• Hem gerçek hem de tüzel kişi işletmelerin ticari ihtiyaçları için başvurabilmesi rotatif  kredinin başlıca özellikleri arasında yer almaktadır. 

Rotatif Kredi Vadesi Ne Kadar?

Rotatif krediler, işletmelerin kısa vadeli nakit ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla sunulan esnek kredi türleridir. Bu kredilerin vadesi genellikle 12 ayı geçmez.Bu krediler, işletmelere esneklik sağlamakla birlikte, faiz oranları piyasa koşullarına göre değişkenlik gösterebilir ve genellikle üçer aylık dönemlerde faiz tahakkuku yapılır. Bu nedenle, rotatif kredi kullanmayı düşünen işletmelerin, kredi vadesi ve faiz ödeme dönemleri konusunda bankalarıyla görüşerek detaylı bilgi alması önemlidir.

Spot Kredi ve Rotatif Kredi Farkı Nedir?

Spot kredi ile rotatif kredinin farları aşağıdaki tabloda detaylı bir şekilde ele alınmaktadır:

Spot kredi hakkında daha kapsamlı bilgiye sahip olmak için Spot Kredi Nedir, Nasıl Hesaplanır? Spot Kredi Faiz Oranları başlıklı yazımıza göz atabilirsiniz. 

Rotatif Kredinin Avantajları Nelerdir?

Rotatif kredinin avantajları aşağıdaki şekilde sıralanabilir:

• Kısa vadeli nakit açıklarının hızla kapatılarak işletme kasasındaki likidite yönetiminin kolaylaşması,
• Ticari operasyonların ve günlük iş akışının aksama yaşanmadan, kesintisiz şekilde sürdürülme imkanı sağlaması,
• Kredinin dilediğiniz an kısmen veya tamamen geri ödenmesiyle, işletme üzerindeki toplam faiz maliyetinin düşürülmesi,
• Faiz ödemelerinin üçer aylık dönemlere yayılması sayesinde finansal bütçe yönetiminde operasyonel esneklik kazanılması,
• KMH (Avans Hesap) gibi ürünlere kıyasla daha uygun faiz oranlarıyla, yüksek tutarlı nakit ihtiyaçlarının finanse edilmesi.

Rotatif Kredinin Dezavantajları Nelerdir?

Rotatif kredinin işletmeler için sunduğu çeşitli avantajların yanında, dikkat edilmesi gereken bazı dezavantajlar da bulunmaktadır. Bu dezavantajlar şöyle sıralanabilir:

• Değişken faiz yapısı nedeniyle maliyet belirsizliği yaşanması,
• Uzun vadeli finansal planlamanın zorlaşması,
• Dikkatli yönetilmediği takdirde kısa vadeli bir desteğin, işletme üzerinde kalıcı bir yüke dönüşmesi.

Rotatif Kredi Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Rotatif kredi alınırken dikkat edilmesi gereken bazı noktalar vardır. Aşağıda bu hususlar detaylı bir şekilde ele alınmaktadır:

• Değişken Faiz Takibi: Faiz oranlarının piyasa koşullarına göre güncellenmesi nedeniyle, firmalar olası maliyet artışlarını düzenli olarak takip etmelidir.
• Ek Maliyetlerin Hesaplanması: Firmalar yalnızca faiz oranına değil, banka komisyonları, BSMV ve limit tahsis ücretleri gibi yan maliyetleri de göz önünde bulundurmalıdır.
• Geri Ödeme Planı: Firmalar, borcun kalıcı bir soruna dönüşmemesi için belirli aralıklarla anapara ödemesi yapmaya özen göstermelidir.
• Belgelerin Tutarlılığı: Firmalar, bankaya sunulan belgelerin ve mali tabloların güncelliğinden emin olmalıdır.
• Sözleşme Kapsamı: Firmalar, sözleşmede bulunan koşulları ve bankanın işlem haklarını dikkatli bir şekilde analiz etmelidir.

SIK SORULAN SORULAR

BCH ve Rotatif Aynı mı?

Evet, Borçlu Cari Hesap (BCH) kredisi ile rotatif kredi aynı anlama gelir. Her iki terim de işletmelere belirli bir kredi limiti dahilinde esnek kullanım ve geri ödeme imkanı sunan kredi türünü ifade eder. Bu krediler, işletmelerin kısa vadeli nakit ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kullanılır.

Rotatif Kredi Faiz Oranı Değişir mi?

Evet, rotatif kredilerin faiz oranları piyasa koşullarına bağlı olarak değişkenlik gösterebilir. Bu nedenle, kredi vadesi boyunca faiz oranları güncellenebilir.

Rotatif Kredi Ödenmezse Ne Olur?

Rotatif kredi faiz ödemeleri zamanında yapılmazsa, gecikme faizleri ve ek ücretler uygulanabilir. Bu durum, borcun artmasına neden olur ve kredi notunu olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, bankalar yasal işlem başlatma hakkına sahip olabilirler.

Rotatif Kredi Kaç Aydır?

Rotatif kredilerin maksimum vadesi genellikle 12 aydır. Bu süre zarfında, faiz ödemeleri genellikle mart, haziran, eylül ve aralık aylarının sonunda olmak üzere üçer aylık dönemlerde tahsil edilir.

Rotatif Kredi Riski Nedir?

Rotatif krediler, faiz oranlarının piyasa koşullarına göre değişkenlik göstermesi nedeniyle faiz maliyetlerinin artma riski taşır. Ayrıca, esnek kullanım ve geri ödeme imkanı, disiplinsiz finansal yönetim durumunda borç yükünün artmasına neden olabilir. Bu nedenle, rotatif kredi kullanırken dikkatli bir finansal planlama yapılması önemlidir.

Küçük İşletmeler Rotatif Kredi Alabilir mi?

Evet, ticari faaliyeti ve kredi değerliliği olan tüm KOBİ ve şahıs şirketleri rotatif kredi alabilir. Bankalar; mali tabloları ve ticari geçmişi inceleyerek küçük işletmelere özel esnek limitler tanımlar. Finansal karnesi güçlü olan her işletme, nakit akışını yönetmek için vergi levhası ve güncel belgeleriyle bu krediye başvurabilir.

Rotatif Kredi Kredi Notunu Etkiler mi?

Evet, her finansal ürün gibi rotatif kredi kullanımı da işletmenin veya şahıs şirketi sahiplerinin kredi notu üzerinde doğrudan bir etkiye sahiptir. Kredinin tanımlanan limitler dahilinde disiplinli bir şekilde kullanılması ve faiz ödemelerinin aksatılmadan yapılması, işletmenin kredi notunu olumlu yönde etkiler. Ancak, faiz ödemelerinin geciktirilmesi veya limitin sürekli olarak aşılması durumunda kredi notunun düşebileceği unutulmamalıdır.

Rotatif Kredi Vadesi Dolmadan Kapatılabilir mi?

Evet, rotatif kredinin işletmelere sunduğu en büyük avantajlardan biri, vadesini beklemeye gerek kalmadan istenilen her an kapatılabilmesidir. Bu işlem sırasında genellikle herhangi bir "erken kapama komisyonu" veya ceza ödenmez; aksine, kredi erken kapatıldığı için faiz işlemesi durur ve işletmenin toplam finansman maliyeti ciddi oranda azalır. 

Rotatif Kredi Başvurusu Reddedilirse Ne Yapılmalı?

Rotatif kredi başvurusunun olumsuz sonuçlanması durumunda ilk yapılması gereken, bankadan ret nedenini detaylı bir şekilde öğrenmektir. Çoğu zaman bu durum düşük kredi notu, yetersiz teminat veya mali tablolardaki dengesizliklerden kaynaklanır. Eğer sorun kredi notuyla ilgiliyse, mevcut borçların düzenlenmesi ve ödemelerin düzene sokulmasıyla bir iyileştirme süreci başlatılmalıdır. 

Kaynak

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (“TTK”)